De leegte en de lach deel 2

De nieuwe, okergele jas hing aan de kapstok in de gang. Eva liep er al twee dagen met een grote boog omheen. Ze had haar oude, donkerblauwe winterjas weer tevoorschijn gehaald. Het was een onbewuste keuze, maar het paste precies bij hoe ze zich voelde. De kleur was uit haar dagen verdwenen, net zo snel als deze was teruggekomen.

Sinds de middag op het terras van De Gouden Leeuw had ze niets meer van Thomas gehoord. Geen berichtje, geen telefoontje en geen toevallige ontmoeting bij de supermarkt. De stilte was oorverdovend. Ze had honderd keer haar telefoon gepakt om hem een bericht te sturen. Ze wilde vragen wat er aan de hand was en waarom hij zo plotseling was weggelopen. Maar elke keer legde ze het toestel weer terug. De angst om afgewezen te worden hield haar tegen.

Het was dinsdagavond toen Merel onverwachts langskwam. Eva zat op de bank met een tijdschrift op schoot, maar ze had al een half uur geen bladzijde omgeslagen. Merel plofte naast haar neer en keek haar moeder onderzoekend aan.

“Je ziet er moe uit, mam,” zei Merel direct. Ze hield niet van omwegen.

“Ik heb slecht geslapen,” loog Eva een beetje. Ze had wel geslapen, maar haar dromen waren onrustig geweest.

Merel zuchtte en trok haar benen op de bank. “Heb je Thomas nog gezien?”

De naam zorgde voor een steek in Eva’s maag. Ze keek naar haar handen. “Nee. Zaterdag voor het laatst. We zaten op het terras en toen kwam er een oude collega van hem langs. Peter Koster. Thomas deed heel vreemd en ging er ineens vandoor.”

Merel knikte langzaam. Ze leek niet verrast. “Dat dacht ik al.”

Eva keek op. “Hoe bedoel je?”

“Mam, ik heb wat rondgevraagd,” begon Merel voorzichtig. “Je weet dat ik bij het makelaarskantoor in de stad werk. Wij doen ook zaken met het oude bedrijf van Thomas. Het is een kleine wereld. Ik wilde gewoon weten met wie je omging.”

Eva voelde een vlaag van irritatie. “Je hoeft hem niet na te trekken, Merel. Ik ben tweeënvijftig, geen zestien.”

“Ik doe het om je te beschermen,” zei Merel fel. “En het is maar goed ook. Er gaan een hoop verhalen over hem rond. Het schijnt dat hij niet zomaar is weggegaan bij dat bedrijf. Er was een groot probleem met de financiën. Cijfers die niet klopten. Klanten die zijn misleid. Thomas zat in het managementteam. Hij is vlak na het losbarsten van het schandaal ineens vertrokken en zijn vrouw is bij hem weggegaan. Mensen zeggen dat hij verantwoordelijk was.”

De woorden van Merel hingen zwaar in de woonkamer. Eva staarde naar het bloempatroon op het vloerkleed. Financiële misleiding. Een schandaal. Het rijmde totaal niet met de man die naast haar op het bankje op de Brink had gezeten. De man met de warme lach en de oprechte ogen. Maar het verklaarde wel zijn reactie op het terras. Het verklaarde waarom hij dichtklapte toen die Peter Koster tegen hem begon te praten.

“Mensen praten heel veel, Merel. Dat wil niet zeggen dat het waar is.”

“Maar hij heeft het je niet verteld,” bracht Merel ertegenin. “Hij is hier teruggekomen, hij zoekt jou op en hij zwijgt over de reden waarom zijn hele leven in de stad is ingestort. Waarom zou je zoiets verzwijgen als je onschuldig bent?”

Daar had Eva geen antwoord op.

Die nacht lag Eva urenlang wakker. De waarschuwingen van Merel spookten door haar hoofd. Ze dacht terug aan de jaren na de dood van Mark. De pijn was allesverterend geweest. Ze had het gevoel gehad dat ze verdronk, zonder dat iemand haar een reddingsboei kon toegooien. Ze had zichzelf met heel veel moeite weer op het droge getrokken. Haar leven was saai geworden, maar het was wel veilig. Thomas had haar laten zien dat er nog licht en warmte bestond. Maar als Thomas loog, als hij een man was die problemen aantrok en mensen bedroog, dan zou hij haar uiteindelijk weer onder water trekken. En Eva wist heel zeker dat ze een tweede verlies niet zou overleven.

De volgende ochtend besloot ze dat ze het huis uit moest. Ze kon niet blijven piekeren. Ze trok haar donkerblauwe jas aan en liep naar de bakker in het centrum van Bruggers. De lucht was strakblauw en koud.

Terwijl ze stond te wachten op haar beurt, hoorde ze een bekende stem achter zich.

“Mevrouw Rensing, toch?”

Eva draaide zich om. Het was Peter Koster. Hij zag er verzorgd uit in een dure winterjas. Zijn glimlach was beleefd, maar bereikte zijn ogen niet.

“Ja,” zei Eva kort. Ze had geen zin in een gesprek met deze man.

“We hebben elkaar zaterdag kort gezien op het terras,” ging Peter verder, onverstoorbaar. “Ik ben Peter. Ik wilde nog mijn excuses aanbieden voor de abrupte sfeer. Het was niet mijn bedoeling om uw middag te verpesten.”

“U verpestte niets,” antwoordde Eva neutraal. “Thomas moest toch al naar huis.”

Peter snoof zachtjes. Het was een geluid vol minachting. “Dat doet hij wel vaker. Weglopen als het ongemakkelijk wordt. Dat heeft hij op kantoor ook gedaan. Zodra de problemen aan het licht kwamen, was Thomas ineens nergens meer te bekennen. Hij liet de rest van ons de rotzooi opruimen.”

Eva klemde haar handen strakker om haar portemonnee. Ze wist dat ze moest zwijgen en weglopen. Ze wilde niet meedoen aan dorpsroddels. Maar de twijfel in haar borst was te groot. “Heeft hij echt geld verduisterd?” hoorde ze zichzelf vragen.

Peter keek even om zich heen, alsof hij zeker wilde weten dat niemand meeluisterde. Hij boog iets naar haar toe. “Laten we zeggen dat hij beslissingen heeft genomen die het daglicht niet konden verdragen. Hij was verantwoordelijk voor de afdeling. Toen het misging, wees hij naar iedereen behalve naar zichzelf. Het is een triest verhaal. Zijn vrouw kon er ook niet meer tegen. Ik zeg het u alleen maar om u te waarschuwen, mevrouw Rensing. Thomas lijkt een heel sympathieke man, maar hij laat overal een spoor van vernieling achter.”

Het meisje achter de toonbank riep dat Eva aan de beurt was. Eva rekende haar brood af met trillende vingers. Ze mompelde een snelle groet naar Peter en liep zo snel mogelijk de winkel uit.

De rest van de dag liep Eva rond met een knoop in haar maag. De woorden van Peter en Merel vormden samen een donkere wolk die de zon volledig verduisterde. Haar oude verdedigingsmechanisme trad in werking. Ze moest de controle terugpakken. Ze moest voorkomen dat ze gekwetst zou worden.

Aan het einde van de middag nam ze een besluit. Ze liep naar de rand van het dorp, naar de straat waar Thomas een kleine, gemeubileerde woning huurde. Het was een bescheiden rijtjeshuis met donkergroene kozijnen. Ze belde aan en wachtte. Haar hart bonkte in haar keel.

Na een paar seconden ging de deur open. Thomas stond in de opening. Hij droeg een simpele trui en een spijkerbroek. Hij zag er vermoeid uit. Er stonden donkere kringen onder zijn ogen en hij was ongeschoren.

Zijn gezicht klaarde een heel klein beetje op toen hij haar zag, maar de terughoudendheid keerde snel terug. “Eva. Wat doe je hier?”

“We moeten praten,” zei Eva. Haar stem klonk veel harder en kouder dan ze had gewild.

Thomas deed een stap opzij. “Kom binnen.”

De woonkamer was netjes, maar onpersoonlijk. Er stonden geen foto’s, geen planten. Het zag eruit als een plek waar iemand verbleef die niet van plan was om lang te blijven. Thomas wees naar de bank en ging zelf in een stoel tegenover haar zitten.

“Je was zomaar weg, zaterdag,” begon Eva. Ze besloot er niet omheen te draaien. “En je hebt niets meer van je laten horen.”

Thomas wreef met zijn hand over zijn gezicht. “Ik weet het. Het spijt me. Het was een schrikreactie. Ik had Peter Koster liever niet gezien.”

“Waarom niet, Thomas? Omdat hij de waarheid kent?” Eva leunde naar voren. “Mensen in het dorp praten. Mijn dochter heeft dingen gehoord. Peter vertelde me vanochtend bij de bakker over een schandaal op je werk. Over fraude. Over weglopen voor je verantwoordelijkheden.”

Thomas verstijfde. Hij keek naar de grond. De stilte die volgde was zwaar en drukkend. Eva wachtte wanhopig op een ontkenning. Ze wilde dat hij boos zou worden. Ze wilde dat hij zou schreeuwen dat Peter een leugenaar was en dat de roddels nergens op sloegen.

Maar Thomas bleef stil.

In het hoofd van Thomas woedde een storm. De schaamte sneed door zijn ziel. Hij was niet degene die had gefraudeerd, maar hij voelde zich wel schuldig. Hij was de manager geweest. Hij had de signalen gemist. Hij had mensen vertrouwd die zijn vertrouwen hadden beschaamd. En toen hij de waarheid eindelijk ontdekte en probeerde in te grijpen, hadden mensen zoals Peter de boel al zo gemanipuleerd dat de schuld deels op zijn bord belandde. Het had hem zijn baan, zijn reputatie en uiteindelijk zijn huwelijk gekost. Hij voelde zich een mislukking. Een man die niet in staat was om de boel bij elkaar te houden.

Hij keek op naar Eva. Hij zag de angst in haar ogen. Hij zag de verharding in haar houding. Eva had al zo veel meegemaakt met het verlies van Mark. Ze had net weer een beetje rust gevonden in haar leven. Ze verdiende een man die sterk was. Een man zonder een spoor van ellende en roddels. Hij kon haar dit niet aandoen. Als hij nu zijn kant van het verhaal zou vertellen, zou hij haar meesleuren in een moddergevecht met zijn verleden. Hij zou een last voor haar zijn. En dat wilde hij absoluut niet.

“Het is een puinhoop, Eva,” zei Thomas zacht. Zijn stem klonk schor. “Het is een enorme puinhoop en ik zit er middenin.”

Eva voelde de grond onder haar voeten wegzakken. “Dus het is waar? Wat ze zeggen?”

“Het is ingewikkeld,” antwoordde hij ontwijkend. Hij kon de woorden niet over zijn lippen krijgen om zichzelf te verdedigen. Dat voelde als een zwaktebod. “Maar het klopt dat ik ben weggegaan toen het bedrijf instortte. En het klopt dat mijn huwelijk daardoor kapot is gegaan. Ik heb dingen niet goed aangepakt.”

Eva sloot even haar ogen. De pijn was scherp en herkenbaar. Het was de pijn van teleurstelling. Ze had zich vergist. Ze had haar hart op een kier gezet voor een illusie.

“Waarom heb je me opgezocht?” vroeg ze met een trillende stem. “Waarom heb je me het gevoel gegeven dat we… dat we misschien een nieuwe start konden maken?”

“Omdat je het mooiste was wat ik in jaren was tegengekomen,” zei Thomas eerlijk. Hij keek haar recht aan. Er stonden tranen in zijn ogen. “Bij jou voelde ik me weer even de man die ik vroeger was. Voordat alles misging. Maar dat was egoïstisch van me.”

Eva schudde haar hoofd. “Ik kan dit niet, Thomas. Ik heb net mijn leven weer een beetje op de rit. Ik kan geen leugens en drama gebruiken. Ik wil rust. Ik ben als de dood om weer de controle te verliezen.”

“Ik weet het,” zei Thomas zacht. Hij stond op. Zijn houding straalde een diepe verslagenheid uit. “Je hebt helemaal gelijk. Je hebt genoeg verdriet gehad in je leven. Je hebt iemand nodig die je zekerheid biedt, en dat ben ik niet. Het is beter als we elkaar voorlopig niet meer zien.”

De woorden raakten Eva als een klap in het gezicht. Hij vocht niet voor haar. Hij legde zich er zomaar bij neer. Het was de definitieve bevestiging van wat ze al vreesde. Hij was niet de man die ze dacht dat hij was.

Eva stond op en trok haar jas strakker om zich heen. Ze liep naar de gang. Thomas liep zwijgend achter haar aan om de voordeur open te doen.

“Het ga je goed, Thomas,” zei Eva, zonder hem nog aan te kijken.

“Jij ook, Eva,” antwoordde hij zacht.

Toen de voordeur achter haar in het slot viel, voelde Eva een koude rilling over haar rug lopen. Ze liep met snelle, stevige passen terug naar haar eigen huis. Ze huilde niet. Ze had zichzelf voorgenomen om nooit meer te huilen om iets wat ze niet kon veranderen. Ze was weer alleen, net als drie jaar geleden. De deuren en ramen van haar hart zaten weer stevig in het slot. Het was donker en koud binnen, maar het was tenminste veilig.

In het kleine rijtjeshuis met de groene kozijnen ging Thomas terug naar zijn stoel. Hij liet zijn hoofd in zijn handen zakken. Hij had het juiste gedaan, hield hij zichzelf voor. Hij had haar beschermd tegen zijn eigen puinhoop. Maar het gat in zijn borst voelde groter en leger dan ooit tevoren.

Twee mensen in hetzelfde dorp, allebei overtuigd dat ze de ander een groot verdriet hadden bespaard. En allebei eenzamer dan ze in lange tijd waren geweest.